په هرات ولایت کې د کرنیزو او مالدارۍ د محصولاتو لپاره درې ورځنی نندارتون پرانیستل شو.
په پام کې ده په دې نندارتون کې د کروندګرو کرنیز حاصلات او له مالدارۍ ترلاسه شوي محصولات نندارې ته وړاندې شي.
چارواکي د دغه نندارتون موخه کورنیو توکو ته بازار موندنه او دغه راز کورنيو تولیداتو ته د خلکو هڅونه بولي.
کروندګر وایي، سږکال یې کرنیز حاصلات څو برابره زیات شوي، خو په کور دننه د بازار او سړو خونو نه شتون له امله اړ دي، چې خپل ترلاسه کړي کرنیز حاصلات په ټیټه بیه وپلوري.
دوی زیاتوي، که یې حاصلاتو ته بازار پیدا نه شي، سږکال به هم د نورو کلونو په څېر پر کروندو کړي لګښتونه پوره نه شي کړای.
د هرات یو تن بڼوال خیرالله وايي: « په افغانستان کې سړې خونې نه شته، موږ اندېښنه لرو، هسې نه خپل توکي په پاکستان ارزانه خرڅ کړو او بیا یې په دوه چنده بېرته واخلو. موږ غوښتنه کوو، چې سړې خونې راته جوړې شي ، ترڅو بڼوال خپل محصولات په ښه بیه وپلوري.»
بڼوال همایون بیا وايي: «سره له دې چې ډېر تکلیف مو ورسره ګاللی، خو بڼوالي تاوان را رسوي. که دا مېوې ونه پلورل شي، خرابېږي.»
په هرات کې د مچیو فارم لرونکو ټولنې مرستیال محمد عارف واصل وايي، سږ کال د ګبینو( شاتو) حاصلاتو د تېر کال په پرتله۳۰ سلنه زیات شوي.
د واصل په خبره، تېر کال هرات ۱۰۰ ټنه ګبین تولید کړي وو، خو سږ کال اټکل کېږي، چې ۱۲۰ ټنه شات ترلاسه شي.
واصل زیاتوي: « تېر کال مو په هرات ولایت کې د ګبینو ۱۰۰ ټنه تولید درلود، خو سږ کال د ۱۲۰ ټنو وړاندوینه کوو او ښايي له دې هم ډېر تولید شي.»
د شاتو مچیو فارم لرونکې غنچه ګل کریمي ووايي: « که دغو نندارتونونو ته له بل اړخ وګورو، ډېره ګټه لري؛ ځکه زموږ محصولات خلکو ته معرفي کوي.»
سیمه ییز مسوولین له کورنیو تولیداتو د ملاتړ خبره کوي او زیاتوي، کورنيو محصولاتو ته د بازار موندنې په موخه یې له بهرنیو هېوادونو د مېوو واردات بند کړي او هڅه کوي، چې په کور دننه د سړو خونو جوړولو سره د کرنیزو حاصلاتو ساتلو ته زمینه برابره کړي.
د دوی په خبره، سږکال د سوېل لوېدیځ زون څخه د ۴ میلیونه۵۱۴ زره امریکايي ډالرو په ارزښت میوې بهرنیو هېوادونو ته صادرې شوې، چې د تېر کال په پرتله ۳۰ سلنه زیاتوالی ښيي.
د هرات د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ رییس پیرمحمد حلیمي وايي: « اوس خلک له بهر څخه راغلې مېوې نه اخلي، بلکې کورنۍ مېوې پېري. سږ کال ډېر زیات انګور راټول شوي او دا ښکاره خبره ده، چې کله کوم محصول په بازار کې ډېر شي، بیه یې ټیټیږي.»
د هرات سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس محمد یونس قاضي زاده بیا وايي:« زموږ د کرنیز محصول د صادراتو اندازه لوړه شوې. د تازه مېوو په برخه کې موږ په تېرو څو میاشتو کې ۴ میلیونه ۵۱۴ زره ډالر صادرات لرل، چې د تېر کال په پرتله د پام وړ زیاتوالی ښيي.»
د یادونې وړ ده، چې دغه نندارتون کې د درېیو ورځو لپاره کرنیز او له مالدارۍ ترلاسه شوي محصولات نندارې ته کېښودل شي.
