په افغانستان کې د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو نږدې درې کاله په پوره کېدو دي خو تراوسه له ګاونډیو هېوادونو نیولې تر لوېدیځ، سرپرست حکومت پر رسمیت نه دی پېژندلی.
له افغان شخصیتونو سره د تماس کمېسیون ویاند احمد الله وثیق له شمشاد سره په ځانګړې مرکه کې وایي، لوېدیځو هېوادونو په افغانستان کې ماتې خوړلې او له اوسني حکومت سره عقده پالي چې د هېڅ لورې په ګټه نه ده.
وثیق زیاتوي، د اسلامي امارت د رسمیت پېژندلو لوی خڼد لوېدیځ په تېره بیا امریکا ده او نه غواړي چې د نړۍ نور هېوادونه په افغانستان کې سرپرست حکومت پر رسمیت وپېژني.
وثیق وايي: « ډېری هېوادونه ټول هغو هېوادونو ته په تمه دي او د هغوی خوښې او پرېکړې ته منتظر دي چې نړۍ کې یې ډېر راج چلېږي.»
د دوحي د هوکړې تطبیق، د نجونو او ښځو کار او زده کړو ته اجازه، د ټولشموله حکومت جوړېدل، ترهګرۍ سره جدي مبارزه، نشه یي توکو سره مبارزه او د افغانستان خاوره د نورو هېوادونو پر ضد نه کارول کېدل ټول هغه مسایل دي چې د رسمیت پېژندنې لپاره مطرح شوي دي.
خو وثیق دې مرکه کې پورتنیو مسایلو ته حکومت ژمن بولي او زیاتوې، چې نړیواله ټولنه او هېوادونه پورتني مسایل پلمه او د سیاسي فشار په توګه کاروي او په خبره یې اسلامي امارت له نړۍ سره تعامل غواړي، ځکه اوسني حکومت د رسمیت پېژندنې ټول شرایط پوره کړي دي او د امریکا په شمول به یوه ورځ ټول هېوادونه سرپرست حکومت پر رسمیت سره وپېژني.
وثیق وايي: « زما په نظر دا هسې پلمې دي چې نړۍ نه غواړي افغانستان په رسمیت وپېژني. افغانستان ټول هغه شرایط پوره کړي دي چې یو هېواد پرې په رسمیت پېژندل کېږي او یوه ورځ به هرومرو داسې راځي چې دا حقیقت به دوی مني، ځکه افغانستان د نړۍ د هېوادونو یوه برخه ده، نړۍ افغانستان ته اړتیا لري او افغانستان نړۍ ته، دا هېواد د نړي له نقشې نه شي حذف کېدای، ځکه دلته یو ملت، یو هېواد او یو ولس موجود دی. حکومت فعال دی، اړیکې لري او دا به پر رسمیت پېژندل کېږي.»
احمدالله وثیق د دې مرکې په یوه بله برخه کې د نجونو د زده کړو او کار په تړاو وایي، د نجونو د ښوونځیو او پوهنتونونو د تړل کېدو مساله دایمې نه ده، بلکي په خبره یې د مناسب او په شریعت برابر چاپېریال پر رامنځته کېدو سره به نجونې بېرته خپلو زده کړو ته ستنې شي.
هغه زیاتوي: « ویاندویانو هم دا خبره کړې ده چې په مطلقه توګه ښوونځي او پوهنتونونه نه دي تړل شوي. دوی پر یوه طرحه یا لایحه کار کوي څو زمینه برابره کړي او په دې برخه کې پرمختګ وشي.»
وثیق په دې مرکه کې ویلي، له افغان شخصیتونو سره د تماس کمېسیون له جوړېدو تراوسه ۹۴۰ تنه د مخکېني حکومت غړي او سیاسيون بېرته راستانه شوي دي، او په خبره یې سرپرست حکومت راستانه شویو کسانو ته د خوندیتوب کارتونه هم ورکړي دي.
د نوموړي په وینا، اسلامي امارت دمګړۍ په ۳۸ هېوادونو کې سیاسي استازولۍ لري او دغه استازولۍ په دوامداره توګه خپلې چارې پرمخ وړي.
