د افغانستان لپاره د ایران ولسمشر ځانګړي استازي او شارژدافېر حسن کاظمي قمي وایي، داسې هڅې يې پيل کړي چې په لړ کې به يې افغانستان په سيمه کې د ايران پر ستراتيژيک ملګري بدل شي.
قمي په خپلو تازه څرګندونو کې ويلي، د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي ګټو ټاکل او د زیربناوو نښلول تر ټولو غوره عمل دی او په خبره يې دا چاره به وکولی شي، د دواړو هېوادونو ترمنځ شريکې ګټې خوندي کړي.
نوموړي د خپلو خبرو پر دوام امريکا د افغانستان پر وړاندې د نيمه سختې پالېسۍ پر ختيارولو تورنه کړې.
قمي وايي:« امريکا په افغانستان کې ماتې خوړلې او اوس مهال د دې هېواد پر وړاندې له نيمه سختې پاليسې کار اخلي.»
د چارو یو شمېر شنونکي د قمي ورستیو څرګندونو ته په غبرګون کې وایي، د افغانستان سرپرست حکومت باید ګاونډيو هېوادونو ته دا جازه ورنه کړي، چې په کورنیو مسایلو کې يې لاسوهنه وکړي.
د سیاسي چارو شنونکی توریالی ځاځی وايي:« د دغو ټولو ستونزو او غمیزو یوازینۍ لاره دا ده چې موږ باید د نړۍ او ګاونډیو له انحصاره ځان وژغورو او نوره دوی ته اجازه ورنه کړو چې زموږ د هېواد په کورنیو مسایلو کې لاسوهنه وکړي. تاسې به د ایران، پاکستان او شمالي ګاونديو هېوادونو په ګډون هېڅ هېواد ونه ګورئ چې د افغانستان مشرتابه ته یې څه اوس او څه پخوا نه دا اجازه ورکړې او نه اجازه ورکوي چې د دوی په کورنیو چارو کې مداخله وکړي.»
ځېنې نور بیا وايي، له ګاونډيو هېوادنو سره د افغانستان سرپرست حکومت اقتصاد محوره اړیکې به د هېواد په اقتصادي وده کې مهم رول ولوبوي.
د سیاسي چارو شنونکی معین ګل څمکنی وايي:« دا چې ویل کېږي ایران له افغانستان سره ستراتیژیکه ملګرتیا غواړي، دا ښه خبره ده، خو د دې تعریف ډېر مهم دی چې څه ډول ستراتیژیکه ملګرتیا؟ ایران په نړیوالو بندیزونو کې راګیر هېواد دی او همداسې له امریکا او غرب سره ډېره ژوره دوښمني لري؛ نو امریکا به کله دا اجازه ورکړي چې افغانستان او ایران دې سره ستراتیژیکه ملګرتیا ولري.»
ایران داسې مهال پر ستراتيژيک ملګري د افغانستان د بدلولو هڅې کوي، چې د افغانستان شارژدافیر په تهران کې منل شوی، خو برعکس په افغانستان کې يې سرپرست حکومت پر رسميت نه دی پېژندلی.
