د ملګرو ملتونو سرمنشي انټونیو ګوټيریش په نیویارک کې د ښځو ملاتړ په نوم ناستې د وینا پر مهال ویلي، په افغانستان کې واک ته د اسلامي امارت په رسیدو سره پر ښځو د ۵۰ په شاوخوا کې د فرمانونو په صادریدو سره، افغان ښځې له ټولنیز ژوند محوه شوي دي.
هغه زیاته کړې:« په ټوله نړۍ کې ترینګلتیاوې او کړکېچونه مخ پر زیاتېدو دي، چې پر ښځو او نجونو ناوړه اغېز لري. په افغانستان کې طالبانو د ښځو او نجونو ځپلو لپاره له ۵۰ زیات فرمانونه صادر کړي.»
د اسلامي امارت چارواکي که څه هم د ښځو حقونو د نقض په هکله د ملګرو ملتونو د سرمنشي د تازه څرګندونو په هکله څه نه وایي، خو له دې وړاندې یې په کراتو ورته نیوکې او ادعاوې رد کړي او یاد حقونه یې خوندي بللي.
خو د سیاسي چارو یو شمېر کارپوهان وایي، له نړیوالو سټیجونو پر اسلامي امارت د ښځو حقونو د نقض له امله د نیوکو اغېز له ورایه ښکاري، چې پر بنسټ یې اسلامي امارت له نړیوال تعامل او رسمیت لرې ساتل شوی دی.
د سیاسي چارو کارپوه نازکمیر زیارمل وايي:« په نړیواله سطحه د افغانستان ښځو حقونو لپاره کومې ناستې چې ترسره شوي، د افغانستان په حاکم نظام یې خاص تاثیر نه دی کړی، خو یو څه باید له پامه ونه غورځوو، چې افغانستان یې سیاسي انزوا سره هم په سیمه او هم په نړۍ کې مخامخ کړی دی، یوازینۍ همدا موضوع ده. له دې زیات نړیوال د افغانستان پر حاکم نظام باندې زیات فشار نه شي راوستی، خو د افغانستان ټولې ډیپلوماتیکې لارې دې موضوع فعلا تړلي،ځکه تر اوسه د نړۍ یوه هېواد هم افغانستان پر رسمیت پېژندلی نه دی.»
ځینې نور بیا وايي، د بشر حقونو تحقق په تړاو د بېلابېلو تعریفونه موجوديت د دې لامل شوی، چې حکومت او نړۍ یې سره یوې ناحل مرحلې ته رسولي.
دوی ټینګار کوي، چې اسلامي امارت دې نجونو ته د زدهکړو او ښځو ته د کار حق د نړیوالو په غوښتنه نه، بلکې د افغانانو د غوښتنو پر اساس ورکړي.
دا په داسې حال کې ده، چې د ښځو ملاتړ لومړنۍ غونده په ۱۹۴۶ میلادي کال کې د ملګروملتونو د اقتصادي او ټولنیزې شورا له خوا د جنسیتي برابرۍ او ښځو حقونو ته د پاملرنې په موخه په نیویارک کې ترسره شوه.
د یادو غونډو ۶۸ مه یې چې وړمه ورځ د ۱۰۱ هیوادونو د استازو په ګډون سره ترسره شوې، په کې د افغان ښځو شته وضعیت د اندیښنې وړ وبلل شوی دی.
