د ډیسمبر ۱۸مه چې د کډوالو له نړیوالې ورځې سره برابره ده، داسې مهال يې په افغانستان کې يادونه کېږي، چې لا هم ميليونونه افغان کډوال له ګاونډيو هېوادونو سربېره اروپا او امريکا کې د کډوالۍ شپې او ورځې تېروي.
د یادې ورځې په مناسبت د ملګرو ملتونو کډوالۍ سترې کمېشنرۍ (یو.اېن.اېچ.سي.ار) ویلي، د افغانانو کډوالۍ او بې ځایه کېدو ناورین ډېر لوی او دوامداره دی.
د یادې کمېشنرۍ موندنو له مخې، بهر ته ۸.۲ ميليونه افغانان کډوال شوي، چې له ډلې يې درې میلیونه په کور دننه او پاتي نور په بهرنیو هېوادونو کې د کډوالۍ شپې او ورځې تېروي.
یاده کمېشنرۍ زیاتوي:« د شمېرو له مخې، ۸.۲ افغانان د خپلو کورونو پرېښودو ته اړ شوي، چې په کې څه باندې درې میلیونه داخلي بې ځایه شوي هم شامل دي.»
پاکستان او ایران چې د میلیونونه افغان کډوالو کوربه دي، خو اوس دې دواړو هېوادونو په تېره بيا پاکستان د افغان کډوالو پر زور د اېستلو بهیر چټک کړی دی.
په پاکستان کې مېشت افغان کډوال وایي، له تېرو دوه نیمو میاشتو راهیسې د پاکستاني پولیسو له لوري افغان کډوالو وهل ټکول، ځورول، پر زور زندانونو ته اچول هغه پېښې دې، چې لا هم دوام لري.
پاکستان کې د افغان خبریالانو ټولنې مشر ظاهر بهاند وايي:« افغان کډوال وهل کېږي، زندانونو ته اچول کېږي او په دې ښځې او ماشومان هم شامل دي. دا زه په ډاګه ویلی شم چې پاکستان له افغانستان سره دوه مخی سیاست لوبوي. افغان کډوالو د سیاسي لوبو ښکار شوي دي. که چېرې دا لړۍ په همدا شان دوام وکړي، نو لوی ناورین به په پاکستان کې رامنځته شي.»
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ سترې کمېشنرۍ هم له هېوادونو غوښتي چې له افغان کډوالو سره ښه چلن وکړي.
خو د نړيوالو اړیکو او سیاسي چارو کارپوهان وایي، ملګري ملتونه بايد په پاکستان، ایران او ترکیې کې له افغان کډوالو سره د روان ناوړه چلن مخنيوی وکړي.
د سیاسي چارو کارپوه سرور نیازی وايي:« دغه کډوال چې کلونه په بهرنیو هېوادونو کې اوسېدلي، په افغانستان کې نه کور لري، نه ځمکه لري او نه هم کاروبار لري. نو د دوی(کډوالو) باید لاسنیوی وشي. کډوالو ته باید سرپناه او د کار زمېنه برابره شي.»
رئيسالوزرا محمدحسن اخوند د کډوالو نړيوالې ورځې په مناسبت خپاره کړې پيغام کې بېرته راستنېدونکو افغانانو او په بهر کې د مېشت افغان کډوالو د حقونو پر خونديتوب ټينګار کړی دی.
نوموړي ويلي، ټول راستنېدونکي افغانان او په بهر کې مېشت افغان کډوال د درناوي وړ دي او حکومت له ټولو امکاناتو په استفادې د دوی ستونزو ته د رسېدنې هڅه کوي.
