د اکټوبر ۱۷مه د بېوزلۍ له منځه وړلو نړیوالې ورځې په نوم نمانځل کيږي، افغانستان د هغو بېوزله هيوادونو له ډلې دی،چې ميليونونه وګړي یې د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي. ملګرو ملتونو د دې ورځې په مناسبت خپور کړي راپور کې ويلي، په ټوله نړۍ کې اوس مهال ۷۰۰ ميليونه خلک په بې وزلۍ کې ژوند کوي.
په راپور کې د هغو هېوادونو نومونه نه دي یاد شوي چې د نورو په پرتله يې زيات خلک له فقر سره مخ دي.
د راپور یوه برخه:« په ټوله نړۍ کې د اټکل له مخې نږدې ۷۰۰ ميليونه خلک په سختې بې وزلۍ کې ژوند کوي چې ډېری يې سخت حالت کې کار کوي.»
د ملګرو ملتونو اړونده ادارو د پخوانيو راپورونو پربنسټ افغانستان هغه هېواد ښودل شوی وو چې له ۹۰ سلنه زيات وګړي یې د فقر تر کرښې لاندې ژوند لري.
د اقتصادي چارو تحليل کوونکي پر افغانستان د نړیوالو له خوا لګیدلي اقتصادي بندیزونه، پر بانکي سیستم محدودیتونه په هېواد کې لسیزې جګړې ، وچکالي او د کاري فرصتونو نشتون هغه لاملونه يادوي چې افغانان يې له بې وزلۍ سره مخ کړي دي.
د اقتصادي چارو تحلیل کوونکی نورالله عزیز وايي:« د نړیوالو مرستو کمېدل، د نړیوالې پانګې نه موجودیت، په افغانستان کې کورنۍ او بهرنۍ پانګونې کمېدل، پر لوړه کچه د فساد موجودیت او ترڅنګ یې د افغانستان په اساسي او زیربنايي پروژو کې د پانګونې کموالی ټول هغه څه دي چې په افغانستان کې یې د غربت د کچې د لوړالي لپاره فرصتونه برابر کړي دي.»
په افغانستان کې د بې وزلۍ مخنيوي لپاره غوښتنې دا دي چې سرپرست حکومت دې په ملي او لويو پروژو کار پیل کړي او هغو خلکو ته دې د کار زمينه برابر کړي چې د فقر تر کرښې لاندې ژوند کوي.
د سیاسي چارو شنونکی شهسوار سنګروال وايي:« په افغانستان کې اوس مهال بې وزلي او بېکاري ده او دغه ټولې هغه ستونزې دي چې افغان ولس او نړۍ ته ور تر غاړې دي او نړۍ یې د خوړو له کمښت سره مخ کړې ده. د دې لپاره چې افغانستان کې د دغې بې وزلۍ او بېکارۍ مخه ونیول شي، ښه به دا وي چې هغه بنسټونه چې د جګړې په جریان کې له منځه تللي بېرته ورغول شي، کرنې ته پراختیا او پرمختیا ورکول شي او له همدې لارو کېدلی شي چې د بېکارۍ او بې وزلۍ ناخوالو ته د پای ټکی کېښودل شي.»
بل لورته د اقتصاد وزارت مسوولين په هېواد کې د فقر کچې لوړوالي لامل هغه بنديزونه يادوي چې د نړيوالو له لورې د هېواد په سياسي، اقتصادي او بانکي سيستم وضع شوي دي.
دا په داسې حال کې ده چې له دې وړاندې د خوړو نړيوال پروګرام په افغانستان کې د نفوس يو پر درېيمه برخه کافي خوړو ته له لاس رسي بې برخې بللې وه.
