د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ ۷۸ یمې ناستې له دوام شپږ ورځې تېرېږي او ټاکل شوې چې د راتلونکو دوو نورو ورځو لپاره به هم دوام وکړي.
په يادې ناسته کې که څه هم د افغانستان څوکۍ خالي ده، خو نږدې هره ورځ په افغانستان کې پر بشري حقونو، حکومتولۍ، امنيتي، اقتصادي او ټولنيز وضعيت بحثونه شوي دي.
د يادو بحثونو په ترڅ کې تر ډېره د ګاونډيو هېوادونو ولسمشرانو او لومړيو وزيرانو په افغانستان کې له ترهګرۍ سره پر مبارزې، د ټولشموله حکومت پر رامنځته کولو او د بشري حقونو پر خوندیتوب ټینګار کړی، خو دغلته د افغانستان استازولۍ پر سرپرست نصیر احمد فایق نیوکې دي، چې په يادو برخو کې يې د افغانستان له دريځ ننګه نه ده کړې.
له همدې کبله د اسلامي امارت يو ځل بیا په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ ترلاسه کولو غوښتنه کړې ده.
د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد وايي: « اوس نو چې د افغانستان د خلکو حقونه په یوه شخص پورې تړل کېږي او څوکۍ داسی یو چاته په لاس ورکول کېږي، چې هغه هېڅ هم نه دی بس له خپله ځانه مهم دی نه د یو کس استازی دی او نه د کوم نظام؛ نو دا د ملګرو ملتونو له حیثیت سره هم لویه جفا ده. دوی خپل شخصیت تر پوښتنې لاندې راوړي خپله ټوله کاري کړنلاره تر پوښتنې لاندې راوړي او دوی د افغانستان په برخه کې ډېر ضعیف ماموریت پرمخ وړي. د افغانستان اسلامي امارت غواړي چې دا څوکۍ دې ژر تر ژر افغانانو ته وسپارل شي او دا د افغانانو حق دی.»
د سیاسي چارو کارپوهان بیا نیوکه کوي چې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازولۍ سرپرست د ځينو هېوادونو اندېښنو ته ځواب نه دی ورکړی او دا چې د ياد سازمان په راتلونکې عمومي ناسته کې د افغانانو غږ ښه منعکس شي، اړتيا ده چې د افغانستان څوکۍ اوسني حکومت ته وسپارل شي.
د سیاسي چارو کارپوه جنت فهیم چکري وايي: « د ملګرو ملتونو سازمان څوکۍ باید حاکم حکومت ته وسپارل شي، ترڅو هر ډول موضوعات چې د ملګرو ملتونو د سازمان په ناستو کې تر نیوکې لاندې راځي، باید د حاکم حکومت مسوول هلته موجود وي او ځواب یې وايي.»
د سیاسي چارو کارپوه نجیب الله جامع وايي: « تر هغې چې د پردې تر شا پر مهمو مسایلو باندې له غرب او سترو قدرتونو سره، که هغه په سیمه کې دي او که په نوره نړۍ کې، د افغانستان حکومت یوه واضح توافق ته ونه رسېږي، تر هغې به دا څوکۍ د کابل حکومت ته ونه سپاري.»
یو شمېر نور بیا پر دې باور دي، که د افغانستان حکومت استازي د ملګرو ملتونو په عمومي ناسته کې کډون کړی وی، نو کولی يې شول چې پر حکومت د نړيوالو باور جلبولو ته لابي وکړي.
د سیاسي چارو کارپوه اختر محمد راسخ وايي: « تر هغې چې له نړیوالو سره د طالبانو راکړه ورکړه او په رسمیت پېژندلو موضوع حل نه شي، دغه څوکۍ به همداسې په انزوا کې پاتې وي.»
خو ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازولۍ ته د سرپرست حکومت نوماند سهېل شاهین وايي، د يادې څوکۍ د ترلاسه کولو لپاره يې ټول معيارونه او شرايط پوره کړي.
د شاهین په خبره، د يادې څوکۍ په ترلاسه کولو سره به د افغانانو هغه ستونزې چې پر نړيوالو پورې اړوند دي، نسبي حل شي.
هغه زیاته کړې: « په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ ترلاسه کولو لپاره د افغانستان اسلامي امارت خپل ټول شرایط پوره کړي او باید د دوی غوښتنه ومنل شي. په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ ورکړه به د دې زمینه برابره کړي، چې د افغانستان خلکو د ستونزو حل لپاره له نړۍ سره خبرې وشي او له نړۍ سره د تعامل لپاره به هم لاره هواره شي.»
د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلۍ ۷۸ یمه ناسته داسې مهال روانه ده، چې د درېيم کال لپاره په پرلپسې توګه په کې د افغانستان څوکۍ خالي ده. خو ملګري ملتونه ادعا کوي، چې ياده څوکۍ به د افغانستان مشروعيت لرونکي حکومت ته سپاري.
