په کابل کې د ملګرو ملتونو مرستندويه ماموريت )یوناما( په خپل راپور کې ادعا کړې چې په افغانستان کې د سرپرست حکومت له واکمنېدو راهیسې يې د عمومي عفوې د نقض ۸۰۰ پېښې ثبت کړي دي.
د يوناما په راپور کې ويل شوي، دا پېښې دمخکېني حکومت او په ځانګړې توګه د پخوانيو امنيتي او دفاعي ځواکونو د غړو پر وړاندې ترسره شوي.
په راپو کې ويل شوي، په ثبت شویو پېښو کې شکنجې، غير قضایي وژنې، ربړول، ناوړه چلن، خپلسرې نيونې او ګڼ نور موارد شامل دي.
د یوناما راپور یوه برخه:« واک ته د طالبانو له رسېدو تر ۲۰۲۳ کال د جون تر ۳۰ مې پورې په افغانستان کې د سرپرست حکومت د واکمنۍ له دورې څخه د غیر قضایي وژنو، خپلسرې نیونو او توقیفونو، شکنجې، ناوړه چلن او د جبري ورکېدو لږ تر لږه ۸۰۰ پېښې ثبت شوي دي. زموږ موندنې د افغانستان مخکېني حکومت له غړو او امنیتي ځواکونو سره د تړاو لرونکو کسانو پر وړاندې د چلن زړه بوږنونکی انځور وړاندې کوي. مرکه کوونکو د شکنجې او ناوړه چلن بېلګې ورکړي، چې د حاکمو امنیتي ځواکونو د غړو له خوا پر پایپونو او کیبلونو پر وهلو سربېره لفظي ګواښونه او ناوړه چلن په کې شامل دي.»
د يوناما په راپور کې ويل شوي، په لومړيو کې د سرپرست حکومت له لوري عمومي عفوه؛ ښه اقدام بللی شوی وه؛ خو زياته شوې چې په دوامداره توګه یې د نه عملي کېدو په تړاو اندېښنه شته.
د یوناما مشرې روزا اتنبایوا ویلي:« په داسې حال کې چې د ۲۰۲۱کال اګسټ کې د طالبانو له لخوا د عمومي عفوې اعلان یو ښه ګام وو؛ خو په دوامداره توګه دغه بښنه په بشپړه توګه نه پلي کېږي، په داسې حال کې چې د بشري حقونو د سرغړونو معافیت شتون لري.»
خو د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد د یوناما دغه راپور ردوي او وایي، د انتقام اخېستلو ځینې شخصي او نا مالوم موارد د اړوند ارګانونو له لوري په جدي ډول څېړل شوي او شمېر یې محدود دی.
د چارو یو شمېر کارپوهان له یوناما څخه غوښتنه کوي، چې د دغه ډول راپورونو په خپرولو سره دې سرپرست حکومت ته شواهد وړاندې کړي ترڅو د ورته پېښو مخنیوي په برخه کې سرپرست حکومت جدي هڅې وکړي.
د راپور په یوه برخه کې د يوناما مشرې له قوله ويل شوي چې اسلامي امارت دې د عمومي عفوې شرایط روښانه کړي؛ څو ډاډ ترلاسه کړي چې عمومي بښنه په ټول افغانستان کې یو شان پلې کېږي او همدارنګه د مخکېني حکومت پوځیان د اسلامي امارت له لوري نه ځورول کېږي.
خو اسلامي امارت تل ډاډ ورکړی دی چې په ټول هېواد کې عمومي عفوې ته ژمن پاتې دي او هېڅوک ترې سرغړونه نشي کولی.
