نیکلاسن ویلي،د افغانستان ځینې ګاونډي هېوادونه لکه ایران او تاجکستان غواړي،چې د لږکیو قومونو او مذهب غږ هم وارېدل شي.
دغه راز نیکلاسن ټینګار کړی ،چې د سیمې او افغانستان د دایمي ثبات لپاره د بشري حقونو ساتنه او په افغانستان کې د ټولګډونه حکومت جوړښت مهم فکتورونه دي.
هغه زیاته کړې:« د سیمې او ځینې نور هېوادونه په افغانستان کې د ټولګډونه حکومت غوښتونکي دي. دا هغه ځانګړنه ده،چې سیمه او د سیمې هېوادونه یې په اصولو کې ملاتړ کوي. موږ ګورو،چې په بېلابېلو اعلامیو کې ورته اشاره شوې ده، ښايي نږدې ګاونډیانو کې ایران او تاجکستان هغه هېوادونه وي،چې غواړي د قومي او مذهبي ډلو ټپلو لکه تاجکانو هزاره وو او شیعه غږ واورېدل شي،خو زما په نظر د افغانستان او سیمې د اوږد مهاله ثبات لپاره د بشري حقونو ساتنه او ملاتړ ډیالوګ او ټولګډونه حکومت پر لور ګام اخېستل یوه کیلي ده.»
د سیاسي چارو شنونکي وايي، د ټولګډونه حکومت تعریف دادی،چې د سرپرست حکومت د مشرتابه مرستیالان دې داسې کسان وګومارل شي،چې هغه د اسلامي امارت غړي نه وي او نه هم دغه څيرې چې اوس له افغاستانه تښیدلي دي.
د سیاسي چارو شنونکی طارق فرهادي وايي:« د ټولګډونه تعریف دادی،چې د رییس الوزرا مرستیالان هغه کسان وي،چې د طالبانو له تحریک نه وي که داسې وشي، بیا ویلی شو،چې ټولګډونه حکومت دی او هغه کسان مهم نه دي،چې وګومارل شي،چې له افغانستانه تښتیدلي دي،باید له داخل د افغانستانه وټاکل شي.»
ځینې نور بیا وايي، افغان چارواکي باید خپله لاس په کار شي او پرې نږدي،چې بهرني هېوادونه د افغانستان د حکومت بڼه انتخاب کړي.
دوی په دې باور دي،چې د بهرنیانو له لوري افغانانو ته د حکومت د بڼې وړاندې کول ښکار مداخله ده او باید مخه یې ونیول شي .
د سیاسي چارو شنونکی توریالی ځاځی وايي:« ډېر د شرم ځای دی،چې پردي هېوادونه اوس موږ ته حکومت جوړوي او د حکومت بڼه هم راته توضیع کوي،چې څه ډول حکومت باید زموږ هېواد کې جوړ شي. طالبانو! ترڅو چې خپل هېواد خپله اباد نه کړئ،پردي یې چاته نه جوړوي.»
د سیاسي چارو شنونکی اسماعیل غرنی بیا وايي، هغه څه چې نړیوال او بهرنیان افغانستان ته د ټولګډونه حکومت په نوم وړاندې کوي ناسم دي او نه هم د اسلامي امارت دا داعا سمه ده،چې د دوی حکومت ټولګډونه دی.
غرنی وايي، له ټولګډون حکومته هدف دادی،چې کار اهل کار ته وسپارل شي او دا هغه څه دي،چې افغانان یې هم غواړي .
هغه زیاته کړه:« له ټولګډونه حکومته موخه کار اهل کار ته سپارل دي،د ګڼ شمیر طالبانو په ګډون ۹۹ اعشاریه ۹۹ سلنه ځوانان هم همدا غواړي او افغانان هېله من ول، چې ورځ تربلې سمون رامنځ ته شي.»
خو اسلامي امارت په وار وار ټینګار کړی دی،چې حکومت یې ټولګډونه ده، له ټولو سیمو او قومونو استازي یې په کابینه برخه لري او پر لوړ څوکیو کار کوي.
